Graafwerkzaamheden? Neem maatregelen tegen instortingsgevaar

Het grootste risico bij het graven van putten en sleuven is dat ze instorten. Dat is akelig als er iemand in staat, laat dit ongeval zien. Maatregelen om instortingsgevaar te voorkomen zijn dus een must bij graafwerkzaamheden.

Graafwerkzaamheden? Neem maatregelen tegen instortingsgevaar

De arbeidsinspecteur krijgt een melding van een ongeval van de teammanager van een bedrijf. Uit de melding blijkt dat er grond is gaan schuiven tijdens graafwerkzaamheden. De monteur die op dat moment in de gegraven sleuf staat krijgt de grond over zich heen. Hij is bij bewustzijn en wordt met de ambulance naar het ziekenhuis vervoerd. De monteur heeft een gebroken heup opgelopen, waaraan hij geopereerd moet worden.  

Afgegraven grond schuift in sleuf 

De arbeidsinspecteur kan de ongevalslocatie niet onderzoeken, want daar is de situatie inmiddels veranderd. De sleuf is dichtgegooid en de leiding gerepareerd. Het onderzoek start daarom met een verklaring van het slachtoffer en vervolgens de verklaringen van de kraanmachinist en de veiligheidskundige. Daarna vraagt de inspecteur diverse documenten en informatie op bij zowel de werkgever van het slachtoffer als die van de kraanmachinist. 

Uit het onderzoek blijkt dat de ingehuurde kraanmachinist een sleuf heeft gegraven omdat er een leiding kapot is. Op voorhand is niet bekend hoe diep de leiding ligt. De sleuf wordt recht afgegraven, op beide zijkanten van de sleuf ligt de ontgraven grond op minder dan 40 centimeter van de kant. De diepte van de sleuf ten opzichte van het maaiveld bedraagt ongeveer 2 meter. Op een gegeven moment tijdens de graafwerkzaamheden wordt de leiding gevonden. Daarop stapt de monteur de sleuf in om die te repareren. Op dat moment begint de grond te schuiven. 

Maatregelen tegen instortingsgevaar 

Het grootste risico bij het graven van putten en sleuven is dat ze instorten. Voor dit onderzoek zijn de Abomafoon 2.06 en de Arbocatalogus agrarische en groene sectoren geraadpleegd. Daarin staan de mogelijke maatregelen om het risico op instorten bij graafwerkzaamheden tegen te gaan.  

Deze maatregelen hadden het ongeval kunnen voorkomen: 

  • Een deskundige laten bepalen en berekenen welke maatregelen tegen instorting noodzakelijk zijn. 
  • Een proefsleuf graven wanneer de diepte van een leiding onbekend is. 
  • Stempelingen, bekistingen of damwanden toepassen of een veilig talud graven bij een diepte van meer dan 1 meter. 
  • Stroken van ten minste 50 cm vrijhouden van opslag van grond, materialen en personen naast een talud dat dieper is dan 1 meter. 

Boetes voor werkgevers monteur en kraanmachinist 

Uit het onderzoek blijkt dat sprake is van een meldingsplichtig arbeidsongeval en een overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet.  

De werkgever van de monteur krijgt een ongevallenboeterapport aangezegd op basis van artikel 3.30, eerste lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Want de uitgraving was niet voorzien van doeltreffende stut- of taludvoorzieningen ter voorkoming van instorting. 

De werkgever van de kraanmachinist krijgt een boeterapport aangezegd op basis van artikel 10 Arbeidsomstandighedenwet: gevaar voor derden. Want de werkgever van de kraanmachinist heeft nagelaten om doeltreffende maatregelen te nemen "indien bij of in rechtstreeks verband met de arbeid die de werkgever door zijn werknemers doet verrichten in de onmiddellijke omgeving daarvan gevaar kan ontstaan voor de veiligheid of de gezondheid van andere personen dan die werknemers". 

De werkgever van de monteur krijgt een boete opgelegd van € 11.000. En de werkgever van de kraanmachinist krijgt een boete van € 7.500. 

Maartje Glorie

Maartje Glorie

Arbeidsinspecteur

Als Arbeidsinspecteur controleert Maartje Glorie of werkgevers en werknemers zich houden aan de verschillende wetten, besluiten en regelingen op het terrein van arbeid.

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.