E-max is een recyclebedrijf van aluminium. Uit schroot maakt de fabriek in Kerkrade aluminium perspalen die het verscheept naar andere vestigingen van het bedrijf in België en Duitsland. Daar maakt het bedrijf er profielen van voor bijvoorbeeld pv-panelen, ramen, deuren en de auto-industrie. Het recyclen van aluminium is veel energiezuiniger dan de productie van nieuw aluminium. Toch is ook dit proces erg energie-intensief door de hoge temperaturen die nodig zijn voor het smeltproces (> 600 °C).
E-max is al ISO 50001 gecertificeerd sinds 2012. Een branchevereniging was destijds op zoek naar bedrijven die met de toen nog nieuwe norm wilden experimenteren. E-max dacht op dat moment al na over de uitbreiding van de gietcapaciteit. Meer inzicht in energiestromen zou hen kunnen helpen bij het maken van de juiste keuzes. Bovendien deden ze destijds mee met de meerjarenafspraken en werd al veel verbruiksdata verzameld.
ISO 50001 praktischer
Volgens projectmanager Carlos Kampen komt er als energie-intensief bedrijf veel op je af: milieujaarverslagen, EU ETS, EED, ISO 9001, ISO 14001 en ISO 50001. “Veel zaken zijn met elkaar verweven. Ooit zijn we begonnen met ISO 9001, vervolgens kwam ISO 14001 en uiteindelijk zijn we ook ISO 50001 gecertificeerd.”
Je laten certificeren voor de ISO 50001 is volgens hem veel werk. Er is minimaal een aantal zaken nodig: een energieteam dat periodiek samenkomt, continue energiemonitoring, actieplannen die leiden tot energiebesparing en je moet energie opnemen in het milieuaspectenregister. “Onze ervaring is dat ISO 50001 een meer praktische norm is in vergelijking met de ISO 9001, door de actieplannen en het feit dat je moet laten zien wat je hebt gerealiseerd. Tegelijkertijd biedt het ook veel voordelen. Als je hiervoor al gecertificeerd bent, voldoe je ook aan een aantal andere verplichtingen. Of het biedt voordeel bij controles vanuit overheden. Men weet meteen dat je over een aantal zaken al hebt nagedacht en de zaken op orde hebt.”
Nieuwe ovens
Een belangrijke stap om verbeteringen door te voeren is het maken van een energiebalans. E-max bracht alle installaties in kaart, inclusief productievolumes, energie- en gasverbruik, KPI’s en hun onderlinge verhouding.
Het bedrijf maakt gebruik van gasgestookte smeltovens. Elektrificatie van deze ovens is economisch en vaak ook technisch niet haalbaar. Om te verduurzamen verving E-max een aantal oude installaties door nieuwere, energiezuinigere varianten. Daarvoor werd € 15 miljoen geïnvesteerd in twee nieuwe smeltovens met ‘flatbed-branders’ die ongeveer 30% energiezuiniger zijn dan de oude. Bovendien gingen ze van drie naar twee ovens, terwijl deze meer capaciteit hadden. De verwerkingscapaciteit steeg van 55.000 naar 85.000 ton per jaar.
Gecontamineerd schroot
De ovens kunnen ook lakken verwerken die aan gecontamineerd schroot zit. Deze lak en kunststoffen worden gepyrolyseerd, waarna de vrijgekomen koolwaterstoffen worden verbrand. De energie die hierbij vrijkomt wordt direct gebruikt om aluminium te smelten. Bij de oude ovens kwam 10% van de energie uit deze organische stoffen. Bij de nieuwe exemplaren kunnen ze 20-25% van de energie die nodig is voor het smeltproces, direct uit de kunststoffen en de lakken halen. Dat is direct één van de grote besparingen.
Papierfabriek
Smurfit Westrock (voorheen Smurfit Kappa) is eveneens ISO 50001 gecertificeerd. Energiebesparing en verduurzaming zit al sinds jaar en dag in het DNA van de papierfabrikant. ISO 50001 haakt daarop in. Volgens Michiel Vossen, Sustainability & Utilities Manager, begint alles met meten. De basis die Smurfit Westrock gebruikt, is het PI ProcessBook. Hierin staat alle procesdata: van inname van Maaswater tot gas-, stoom- en elektriciteitsverbruik. Van daaruit worden diverse rapportages opgesteld, waaronder ook de energierapportage, en vindt ook de dagelijkse monitoring plaats.
Leidend zijn gas, stoom en elektriciteitsverbruik in de fabriek. Daarbij kijkt het bedrijf naar data afkomstig van de geïnstalleerde meetinstrumenten die ze ijken aan de factuurdata van gas en elektriciteit. Maandelijkse rapportages geven inzicht in verbruik, kosten en KPI’s, zoals kg CO₂ per ton papier, stoomverbruik per ton en kWh per ton. Deze informatie wordt teruggekoppeld naar de productie. Daarnaast zijn er jaarrapportages.
Organisatie
In de organisatie staat energie hoog op de managementagenda. In managementreviews bespreekt het team de energieprestaties ten opzichte van de KPI’s. De resultaten van zowel interne als externe audits nemen ze hierin mee om ervoor te zorgen dat ze alles juist borgen binnen de organisatie. “Ik benoem het zelf wel eens ‘Verbeterkansen met mandaat’”, aldus Vossen.
Daarnaast wordt tweejaarlijks een CO2-overleg (Energie & CO2) gehouden met alle relevante MT-leden. Hier komt onder meer een status van de energieprojecten en een update van de CO2-roadmap aan bod, evenals een vijfjarenplan energie. Energie en CO2 staan letterlijk en figuurlijk op de managementagenda en krijgen continu aandacht.
Efficiëntie fors toegenomen
Vanaf 1990 tot afgelopen jaar is de productie bijna verdubbeld. Maar de CO2-uitstoot per ton papier is fors gedaald, terwijl de energievoorziening gelijk is gebleven. De efficiëntie is met andere woorden fors toegenomen. Voor de komende jaren staan nog meer projecten op de rol, waarbij elektrificatie een belangrijke rol speelt. In 2020 werd een nieuwe aansluiting (+ 62 MVA) aangevraagd, die in 2022 werd besteld. Als alles goed gaat heeft het bedrijf eind dit jaar beschikking over deze aansluiting, zodat het in 2027 twee 30 MW e-boilers kan inzetten. Een ander project is de ombouw van een papiermachine, met focus op energiebesparing. Hierbij wil het bedrijf investeren in stoomcompressoren en kijken naar warmtepompen voor de kaplucht.
Dit artikel kwam tot stand naar aanleiding van de online Inspiratietour Energiebeheersystemen met sprekers van VEMW, RVO, FedEC, E-max en Smurfit Westrock Roermond Paper.
