Joop van Vlerken

Nul-op-de-meter-woningen zijn geen nieuw fenomeen. Zowel in nieuwbouw als renovatie is het NOM-concept inmiddels duizenden keren toegepast in Nederland. De experimenteerfase is dus wel voorbij. Tijd om op zoek te gaan naar de leerpunten. Wat vinden bewoners van NOM-woningen? En wat kunnen bouwers en woningcorporaties beter doen bij het opleveren van deze huizen?

Terwijl Nederland haast maakt om alle woningen van het aardgas af te krijgen, maken andere landen juist nu de overstap van kolen- en oliekachels naar aardgas. De oplossingen voor de energietransitie zijn lang niet zo eenduidig als ze soms lijken, meent Peter Cool, technisch directeur van Intergas Verwarming. Hij denkt dat we gas nog hard nodig hebben om woningen te verwarmen, maar vooral ook om duurzame energie op te slaan. Dat zullen in de toekomst steeds vaker fossielvrije vormen van gas zijn, zoals waterstof en groen gas, benadrukt hij.

Oververhitting is in Nederlandse woningen door stijgende buitentemperaturen steeds vaker een probleem. Met name in nieuwbouwwoningen kan de warmte, eenmaal binnen, moeilijk weer naar buiten. TOjuli, een nieuwe eis in het Bouwbesluit, moet bouwers en ontwikkelaar handvatten geven iets aan dit probleem te doen.

Op het Floriade-terrein in Almere verrijst de komende jaren de nieuwbouw voor de Aeres Hogeschool. Het definitief ontwerp voor het schoolgebouw is klaar. Naast hoge eisen op het gebied van duurzaamheid en energie wil opdrachtgever Aeres ook een circulair gebouw. Omdat circulair bouwen nog in de kinderschoenen staat, vraagt de opdracht gever de markt om hulp.

Op het gebied van brandveiligheid verandert er door de toepassing van nieuwe duurzame technieken het een en ander. Zo zijn warmtepomp­installaties waarschijnlijk veiliger dan gasgestookte systemen. Maar zonnepanelen, omvormers en thuisaccu’s kunnen wel extra risico’s opleveren. Maar het grootste brandveiligheidsrisico is nog altijd de bewoner zelf.

Sinds maart 2018 is het mogelijk om meerdere energieleveranciers te contracteren op één aansluiting (MLOEA). Dit kan handig zijn als verbruik en teruglevering apart moeten worden verrekend of wanneer de aansluiting wordt gedeeld met andere bedrijven. De maatregel is bedoeld om meer marktwerking in de energiesector te creëren en de productie van duurzame energie te faciliteren. Op beide vlakken heeft de maatregel niet het gewenste effect. Het aantal vastgoedbeheerders dat extra meetpunten aanvraagt, valt tegen en producenten van duurzame energie mopperen dat de Garanties van Oorsprong (GvO’s) in het besluit niet zijn geregeld.

Nu Nederland versneld van het aardgas af moet, zijn bouwers en ontwikkelaars op zoek naar alternatieven voor de cv-ketel. Voor nieuwbouw is aardgasvrij bouwen niet zo ingewikkeld. Er zijn verschillende opties voor bijna alle woonvormen. De uitdaging in de bestaande bouw is veel groter, omdat voor de meeste aardgasvrije opties een hoge isolatiegraad vereist is in combinatie met lagetemperatuurverwarming.