Voor het tweede jaar op rij kost het minister Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei de grootste moeite om geld bijeen te sprokkelen voor een nieuwe ronde SDE++-projecten. Afgelopen april kreeg ze het voor elkaar voor het komende jaar, maar alleen door geld dat gereserveerd was voor de jaren 2028, 2029 en 2030 naar voren te halen. De vraag is echter of ze dit kunstje nog eens kan flikken. Want de potjes raken langzaam leeg: de reservepot voor SDE++-subsidie, waar eind 2023 nog bijna 6 miljard euro zat, zal eind dit jaar voor de helft leger zijn en naar verwachting zit er eind 2029 zelfs helemaal geen geld meer in de reservepot.

Prijsrisicobuffer

Het is echter een probleem dat Hermans partij gedeeltelijk zelf heeft gecreëerd. Toen de VVD in mei 2024 het hoofdlijnenakkoord overeenkwam met de BBB, NSC en de PVV werd afgesproken om jaarlijks een miljard minder achter de hand te houden voor ‘prijsrisico’s’. Een mooie bezuiniging voor de schatkist, maar niet voor het milieu. Want door de lagere energieprijzen van de laatste twee jaar – en de hogere subsidie die dit als gevolg heeft – , bleek het geld dat overbleef, zo’n 2,3 miljard euro, onvoldoende om gedurende het lopende jaar alle toegekende subsidiebedragen te betalen, laat staan nieuwe toezeggingen aan te gaan.

En omdat ook de reservepot leeg begint te raken, is de conclusie van het Planbureau voor de Leefomgeving dan ook somber. “We gaan er vanuit dat er vanaf 2027 geen nieuwe openstellingsrondes meer zullen zijn”, aldus het PBL in de meest recente Klimaat- en Energieverkenning (KEV 2025).

'Maximaal inspannen'

Vanuit de politiek klinkt een andere wens. In oktober riep een Kamermeerderheid het kabinet nog op om “zich maximaal in te spannen om de investeringsstroom via de SDE++ voor 2027 en daaropvolgende jaren op peil te houden.” (Die motie had zowel vóór als ná de verkiezingen van 29 oktober een meerderheid achter zich.) Maar of dat zal baten? Afgelopen vrijdag stuurde minister Hermans de Tweede Kamer een brief waarin ze niet veel meer kon zeggen dan dat er komend voorjaar meer duidelijk zal zijn over de “mogelijke openstellingsronde van de SDE++ in 2027”.

Het ministerie is op dit moment druk bezig te kijken waar nog geld vandaan te schrapen is, wat de verwachte energieprijzen zullen zijn en of er mogelijk nog onverwachte meevallers zijn. Een bijkomend probleem: zoals het nu lijkt wordt dit de nieuwe traditie. Elk jaar in de lente opnieuw billenknijpen of de SDE-regeling overeind blijft. Zowel het PBL als minister Hermans zijn hierin namelijk expliciet: “Deze systematiek zal ook in de opvolgende jaren worden gebruikt.”

Bedrijven maken zich zorgen

Maar voor het bedrijfsleven blijkt deze onzekerheid een groot probleem. Bijna alle van de 61 bij de NVDE aangesloten bedrijven die de NVDE hierover enquêteerde, bleken zich ernstige zorgen te maken. “Duurzame energieprojecten hebben vaak lange voorbereidingstijden. Daarom is budgetzekerheid over meerdere jaren nodig”, aldus NVDE-voorzitter Olof van der Gaag.

“Uit de recente inventarisatie van de NVDE blijkt dat het ontbreken van perspectief op subsidie vanaf 2027 nu al leidt tot uitstel van investeringen, afblazen van projecten en financieringsproblemen. Hoewel veel projecten het merendeel van hun inkomsten halen uit de verkoop van hernieuwbare energie stellen banken een SDE++-beschikking vaak als voorwaarde voor financiering. Zonder deze zekerheid verslechtert het investeringsklimaat in rap tempo.” Een voorbeeld hiervan zijn twee Brabantse zonneparken Mosbulten en Bikkelkampen van ontwikkelaar TPSolar. Doordat nu nog niet zeker is of deze projecten kunnen meedingen met de SDE++-ronde van 2027, staan deze geplande zonneparken nu op omvallen, zo laat het bedrijf weten.

'Bezuiniging terugdraaien'

De oplossing volgens de NVDE? “De eenvoudigste oplossing is om deze bezuiniging terug te draaien en de prijsrisicobuffer weer op 3,2 miljard euro per jaar te stellen.” Of dat bedrag genoeg is om de SDE++-regeling weer te kunnen laten draaien is nog niet duidelijk. Wél zou het in ieder geval financiële ademruimte geven én een eind maken aan het spel waarbij pas in de lente duidelijk wordt of er überhaupt nog een SDE++-regeling is. in de jaren daarna ook wordt voortgezet.