Stedin en TenneT noemen de inzet van gasgeneratoren een tijdelijke oplossing, nodig totdat het elektriciteitsnet voldoende is verzwaard. Zelf noemen ze in dat geval het jaar 2033. Niettemin heeft het afnamecontract tussen Flexpowernet en Rolls-Royce een looptijd van tien jaar. “Het is niet helemaal voorspelbaar hoe die elektriciteitsafname naar de toekomst gaat lopen”, zegt Hendrik Koetsier, oprichter van Flexpowernet. “Er zijn prognoses, maar stel dat de verzwaring ergens vertraging oploopt. Dan heb je nu in elk geval de flexibiliteit om de komende tien jaar her en der wat vermogen te kunnen bijplaatsen.”
De 60 MW is opgedeeld in 6 blokken van 10 MW met elk 4 motoren van 2,5 MW. De eerste beoogde locatie is bedrijventerrein Strijkviertel in De Meern. “Omdat daar ruimte is en de locatie dicht bij een verdeelstation van TenneT ligt.”
Meer verzekering dan productiefaciliteit
Met de inzet van de gasgeneratoren vermijden de netbeheerders verstoppingen op het hoogspanningsnet. Ze gaan vanaf het derde kwartaal van 2026 naar verwachting tussen de 150 en 500 uur per jaar produceren, op piekmomenten in de winter. Koetsier: “Het is meer een verzekering dan een productiefaciliteit die veel gaat draaien.”
De netbeheerder betaalt een vaste vergoeding voor de beschikbaarheid van de gasgeneratoren. “Stedin wil de installaties exclusief kunnen inzetten. Daar betalen ze ook voor. We onderzoeken wel of we ze, in periodes dat de installaties niet nodig zijn, kunnen inzetten als netondersteuning. Daarmee kun je de maatschappelijke kosten verlagen.”
Courant en breed inzetbaar
Gasgeneratoren draaien bij bijvoorbeeld tuinders, ziekenhuizen en in de industrie. Dat ze op deze manier worden ingezet - als flexibel vermogen om pieken op te vangen - is een primeur. Stedin mag zelf geen productie-installaties exploiteren en is hiervoor aangewezen op marktpartijen. “Het makkelijkste en goedkoopste was geweest om met bestaande producenten afspraken te maken om in de moeilijke uren extra productie te draaien. Stedin heeft op die manier geprobeerd om flexibiliteit te ontsluiten, maar dat bleek onvoldoende. Dan loop je als netbeheerder een risico. Vandaar dat ze op deze manier een tender in de markt hebben gezet.”
Koetsier verwacht dat de installaties waarde behouden, ook als Stedin ze niet meer nodig heeft. “Dit type installaties draait al twintig jaar bij tuinders en ziekenhuizen, dus zijn in basis courante installaties die ook elders ingezet kunnen worden.”
Nieuwkomer met ervaring
Flexpowernet is een nieuw Utrechts bedrijf, dat voortkomt uit BHM Solar en BHM Storage. Als projectontwikkelaar van grootschalige energieprojecten (zonneparken en energieopslag) zag Koetsier zich geconfronteerd met netcongestie (het niet kwijt kunnen van opgewekte pv-stroom in de zomer). Met zijn achtergrond in gasgeneratoren bij Essent zag hij deze als oplossing voor de vraagtekorten in de winter. Het contact met Rolls-Royce Solutions Benelux was er al op het gebied van batterijopslag. “Het bedrijf heeft veel ervaring met gasgeneratoren in Engeland voor ‘back-up power’.”
De generatoren voorzien, totdat het net is uitgebreid, tot 2030 in een kwart van de benodigde extra stroomcapaciteit in de provincie Utrecht. De resterende 75% moet komen uit de andere extra maatregelen, zoals netbewust laden, de inzet van batterijopslag en het netbewust bouwen van woningen. Stedin heeft hiervoor tien maatregelen getroffen.
