Zijn zonnepanelen en e-boilers een gouden combinatie?
“Nou, de warmtevraag is omgekeerd evenredig aan de zon. Dat is dus eigenlijk geen goede match. Koeltevraag heeft een veel betere synergie met de zon. Zonnepanelen zijn wel goed te combineren met een e-boiler als je een grote warmtevraag hebt, bijvoorbeeld bij industriële processen. Voor bedrijven waar warmte een groot deel van de energiekosten bepaalt, is het logisch om hierover na te denken. Voor bedrijven die slechts af en toe warmte nodig hebben voor comfort, speelt dat minder. Die volgen vaak gewoon het advies van hun installateur.”
Waarom komen jullie dan steeds meer e-boilers tegen?
“Dat komt door netcongestie. Iedereen zoekt naar oplossingen om te elektrificeren. Daar zijn bedrijven vaak al drie of vier jaar mee bezig. Nu lopen ze tegen het probleem van netcongestie aan. Nieuwe bedrijven of nieuwe expansies krijgen geen aansluiting. Of bestaande bedrijven hebben misschien al een warmtepomp om kantoren te verwarmen, maar moeten nu ook nog e-trucks gaan laden en krijgen geen uitbreiding van hun capaciteit. Het tekort aan capaciteit oplossen met een batterij en soms noodgedwongen met een noodstroomaggregaat, is vaak niet meegenomen in de budgettering. Als bedrijven een capaciteitsbeperkend contract of een variabele aansluiting en transportovereenkomst (non-firm ATO) hebben met de netbeheerder, kiezen zij meer en meer voor de combinatie van zonnepanelen met een e-boiler. Niet om financiële redenen, maar puur omwille van de energiezekerheid. Hoe houd je de processen draaiende met een beperkte netcapaciteit?”
Helpt een e-boiler tegen netcongestie?
“Voor een e-boiler moet je wel een warmtevraag hebben, bijvoorbeeld voor verwarming, warm water of proceswarmte. De e-boiler is eigenlijk een soort warmtebatterij. Die kun je ook gebruiken om je energieflexibiliteit te verhogen. Je hebt twee megawatt nodig, maar je krijgt maar één. Dan kun je één megawatt wegpakken uit de e-boiler, als het om warmte gaat. Dat is voor de eerste behoefte: energiezekerheid. Daarbovenop komt financiële optimalisatie. Je koppelt behoefte los van de productie. Dat is handig voor de schommelingen op de energiemarkten. Je laadt je e-boiler op als de prijzen laag of zelfs negatief zijn en je onttrekt warmte als de prijzen hoog zijn.”
Wat is het verschil tussen een e-boiler en een warmtepomp?
“Een e-boiler is in mijn beleving twee dingen samen: het vat en de elektrische weerstand. De boiler is een klein tot groot vat water, gedimensioneerd op hoeveel warmte je nodig hebt. Dat is eigenlijk een heel dom element, maar wel een prachtige en goedkope batterij voor warmte en dus flexibiliteit. De 'e' staat voor elektrische weerstand. Een e-boiler met elektrische weerstand verbruikt 1:1. Elke eenheid aan elektrische energie die je erin stopt, levert één warmte-eenheid op. Bij een warmtepomp ligt die ratio op 1:3 tot 1:5, omdat een warmtepomp ook warmte uit de omgeving haalt. Dat is een voordeel. Je kunt een e-boiler ook opladen met een warmtepomp. Dan heb je een warmtepompboiler. De aanschafprijs daarvan is wel hoger. Een e-boiler kost vaak maar een derde van de prijs van een warmtepompboiler.”
Welke bedrijven kiezen voor een warmtepompboiler?
“Dat ligt aan de fase waarin een bedrijf zit. Als ze helemaal aan het vernieuwen zijn, kiezen ze voor een warmtepompboiler. Maar als ze nog een gasboiler hebben die goed functioneert, wachten ze tot die investering volledig is afgeschreven. De kostprijs voor opwarmen met gas is namelijk nog steeds niet hoger dan opwarmen met stroom. Daarnaast speelt ook de grootte van bedrijven mee. Grote bedrijven hebben meer drive om te voldoen aan ESG-verplichtingen. Voor mkb-bedrijven geldt dat minder. De keuze voor een e-boiler in plaats van een warmtepompboiler komt soms ook door onwetendheid. Als je een e-boiler en een warmtepompboiler naast elkaar ziet, is de e-boiler maar een derde van de prijs. Ik zie vandaag de dag ook steeds meer mensen die zeggen: ‘We hebben toch genoeg zonne-energie, dus efficiëntie is niet zo belangrijk. Dan maar gewoon een weerstandsboiler.’”
Hoe zit dat met bedrijven die veel warmte nodig hebben?
“Dat zijn bijvoorbeeld tuinbouwbedrijven en bedrijven met warmte in hun industriële processen. De tuinbouwbedrijven die geen zonnepanelen hebben, zijn nog niet zo bezig met e-boilers. Ze hebben lang geleden veel geïnvesteerd in warmtekrachtkoppeling (WKK) en die systemen zijn nog rendabel. Die zetten ze aan als de stroomprijs hoog is en uit als de prijs laag is. Dat is onderdeel van hun verdienmodel geworden. Zij zijn dus aan het surfen op de WKK-golf. In industriële processen zijn vaak hogere temperaturen nodig dan 60 of 70 °C. Dan is een warmtepomp niet meer efficiënt. Hier wordt dan gekozen voor een e-boiler of worden elektroden in processen ingebouwd. Voor processen boven de 100 °C moet je afstappen van water, want dan begint water natuurlijk te koken. Die bedrijven kiezen dan voor stoom of warmteopslag in bijvoorbeeld zoutaccu’s.”
Gaat een e-boiler nog moderniseren, zoals een warmtepomp?
“Jazeker, over tien jaar kiest niemand meer voor een weerstandsboiler. Die bestaat misschien al wel honderd jaar. Daar is niets aan veranderd en daar gaat ook niets aan veranderen. Wat wel gaat verbeteren is de isolatie van de vaten, zodat er minder verlies is. Een warmtepomp ontwikkelt zich sneller; de efficiëntie wordt steeds iets beter. Maar wat er bij de warmtepomp vooral gaat veranderen, is dat de productievolumes stijgen en de prijs daalt. Als we de warmtepomp veel gaan toepassen, zakt de prijs van een warmtepompboiler naar die van een weerstandsboiler. Dan is er geen reden meer om een weerstandsboiler te kopen.”
Wanneer wordt een warmtepompboiler aantrekkelijker dan een e-boiler?
“Ik denk al over vijf of tien jaar. In elektrische auto’s gebeurt het al. Daarin plaatsen ze voor de verwarming nu al kleine warmtepompen in plaats van weerstandsverwarmers. Wat daarbij ook meehelpt is dat de overheid steeds meer richting productclassificatie gaat. Dan maakt ze in Jip-en-Janneketaal duidelijk aan de consument dat ze goed bezig zijn als ze A+ kopen. Dat helpt consumenten en bedrijven om betere keuzes te maken.”
