Het wettelijk adviesrecht is vastgelegd in artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden. In artikel 25, lid 1, WOR staat een aantal mogelijke handelingen en gebeurtenissen opgesomd. Zodra de ondernemer voornemens is om een besluit te nemen over een handeling of gebeurtenis die in dat artikel is benoemd, moet hij advies aan de ondernemingsraad vragen voor hij dat besluit definitief neemt.
Bij het adviesrecht is het van belang dat de bestuurder op een zodanig tijdstip advies moet vragen dat het advies nog van invloed kan zijn op het besluit. Bovendien doet de naam van de handeling of gebeurtenis waarover advies wordt gevraagd niet ter zake. Soms meent een bestuurder dat de adviesplicht verdwijnt als hij, bijvoorbeeld, een voorgenomen fusie een ‘strategisch partnerschap’ noemt. Dergelijke taalkundige sluipwegen rond het adviesrecht bestaan niet.
Cao
Soms wordt er in de cao geregeld dat de ondernemingsraad adviesrecht heeft. Wat geregeld voorkomt, is dat in de cao een reguliere bepaling staat. Bijvoorbeeld: stagiairs krijgen een zakgeldvergoeding van een x bedrag per week. Daar staat dan bij: ‘de werkgever kan besluiten een andere vergoeding te geven, na overleg met zijn OR’. Na overleg’ betekent ongeveer hetzelfde als het adviesrecht.
Het advies
Een misverstand dat leeft over het advies bij zowel bij de bestuurder als bij de ondernemingsraad, en betreft de reikwijdte van het advies. De bestuurder denkt soms dat het adviesrecht gereduceerd kan worden tot een eenvoudig afwijzen of accepteren van een integraal pakket aan maatregelen. Dat is een opvatting die we wel tegenkomen bij fusies. In dergelijke gevallen hebben twee partijen zich al aan elkaar verbonden, is contractueel de fusie al tot in de puntjes geregeld, met slechts een ontbindende voorwaarde in het contract dat de ondernemingsraad wel akkoord moet gaan. Een dergelijke gang van zaken miskent de status van een advies. De OR moet in zijn advies ook kunnen zeggen of samenwerking gewenst is, welke partner dan voor de hand ligt, hoe de samenwerking vorm zou kunnen krijgen et cetera. Gek genoeg denken ook ondernemingsraden zelf soms dat een advies ‘positief’ of ‘negatief’ moet zijn, terwijl er talloos veel schakeringen zijn.
