Onderhandelende OR, loop elkaar niet voor de voeten

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

En -gelukkig maar- is men het onderling lang altijd niet eens. Stel je voor met alle neuzen dezelfde kant op ziet niemand meer wat aan de andere kant gebeurt.

Dat teamwerk kan aan de onderhandeltafel tot moeilijke situaties leiden. Elkaar plots voor de voeten lopen wil je niet, maar kan zomaar gebeuren. Goede afspraken zijn essentieel als het OR-team onderhandeldelegatie is. We lopen de voor- en nadelen langs van het onderhandelen als groep.

Voordelen

Als één het woord voert luisteren anderen scherp mee en observeren hoe de boodschap overkomt.
Komt de woordvoerder onder druk, dan kan een ander de spanning afleiden of het woord overnemen.
Samen aan de onderhandeltafel geeft een gevoel van kracht, je staat niet alleen in die spannende situatie.
Na afloop haal je samen het verloop ‘terug’, wat hebben we gehoord, gezien, hoe analyseren we dat?

Nadelen

De bestuurder kan aan de woordvoerder ontsnappen en het gesprek verleggen naar een ander OR-lid.
Daardoor kan verwarring ontstaan of de kracht uit een opgezette redenering weglopen.
Als meerdere OR-leden zich met het onderhandelpunt gaan bemoeien kan het leiden tot uit elkaar spelen.
Het gevaar is dan dat ter plekke verdeeldheid ontstaat of op z’n minst zichtbare twijfel te bespeuren is.
En niet te vergeten, de andere kant van de tafel ziet de ‘lichaamstaal’ van alle OR-leden.

Risico

Het moeilijkst van onderhandelen als groep is, dat ieder zich ‘eigenlijk’ wil mengen in het verloop van de onderhandeling. Extra toelichting geven om beter te overtuigen. Reacties van de andere partij willen pareren. Een snel bedacht strategietje of trucje ‘erin gooien’. Boos worden of een grens trekken. Ja, zoveel mensen zoveel zinnen. Maar voor de kwaliteit van het onderhandelproces is dat zelden goed.

Het gevaar is dat er ‘ruis’ ontstaat. Verschillende sprekers, verschillende accenten, wat vinden ze nou ….?
Door de ruis ontstaat er ruimte in de standpuntbepaling, waardoor scherpte van de inzet verloren gaat.
De grip op de onderhandelsituatie wordt dan losser en daarmee het halen van resultaat moeilijker.
Bijkomend gevaar is spanning in de groep, die onnodig afleidt.

Niemand hoeft monddood gemaakt maar denk wel na over de aanpak.

Aandachtspunten onderhandeldelegaties

1. Bereid het totale onderhandelproces uiteraard goed voor.
2. Verdeel rollen in de voorfase: onderhandelpunten opstellen, informatie verzamelen, tactiek bedenken.
3. Stel de onderhandelinzet gezamenlijk vast. Benoem duidelijk marges, grenzen etc.
4. Kies een voorzitter of eerste woordvoerder van de delegatie. Deze is kanaal voor de andere partij.
5. Anderen kunnen mee onderhandelen op deelonderwerpen, als ze daarvoor het woord krijgen.
6. Let op: non-verbale signalen kan de andere partij zien. Spaar indrukken op voor later.
7. Spreek af om bij moeilijke situaties te schorsen en nooit zonder intern beraad een akkoord te sluiten.
9 .Houd je aan de afgesproken discipline. Ga niet onderling seinen of murmelen. Vraag dan om schorsing.
10. Wees open en eerlijk bij intern beraad. Pas terug naar de onderhandeltafel als alles is doorgesproken.