Om te voorkomen dat er iets over het hoofd wordt gezien, kan de risico-inventarisatie en -evaluatie het beste via een gestructureerd stappenplan worden uitgevoerd.
Stap 1: inventarisatie
De eerste stap is de eigenlijke inventarisatie. Het hele bedrijf komt hierbij aan bod. Bij grote bedrijven met meerdere afdelingen is soms per werkplek een aparte inventarisatie nodig, bij kleine bedrijven volstaat één inventarisatie. Van deze inventarisatie moet een schriftelijk verslag worden gemaakt, met daarin onder andere een opsomming van de risico’s: de ‘knelpuntenlijst’. Overleg met de werknemers is hierbij van groot belang: zij weten vaak beter waar problemen zich kunnen voordoen. Ook gevaren waarvan bekend is dat ze nooit helemaal te vermijden zijn, moeten in de knelpuntenlijst worden opgenomen.
Stap 2: evaluatie
De knelpuntenlijst is de basis voor de tweede stap: het evalueren van de geconstateerde risico’s. Hierbij is het van groot belang om tot een prioritering van de meest urgente knelpunten te komen: wat zijn de grootste risico’s, welke punten moeten het eerst worden aangepakt? Een en ander leidt uiteindelijk tot een meerjarenplan, dat duidelijk aangeeft waarbij welke punten aan bod komen.
Stap 3: plan van aanpak
Het meerjarenplan wordt vervolgens vertaald naar een plan van aanpak. In het plan staat welke knelpunten het komende jaar aan de beurt zijn, wie verantwoordelijk is voor de te nemen maatregelen, hoe en wanneer deze worden uitgevoerd en hoe de maatregelen gefinancierd worden.
Stap 4: uitvoering
In de vierde fase voert de werkgever de plannen zoals die zijn neergelegd in de risico-inventarisatie en -evaluatie, het meerjarenplan en het plan van aanpak uit.
Stap 5: rapportage
De vijfde stap is de jaarlijkse rapportage: wat is er terechtgekomen van de plannen uit het plan van aanpak, welke resultaten zijn er geboekt? Deze evaluatie moet de werkgever vastleggen in een schriftelijke rapportage, die besproken wordt met de ondernemingsraad.
Stap 6: aanpassing RI&E
Op basis van de rapportage worden zonodig de risico-inventarisatie en -evaluatie en het plan van aanpak aangepast. Dit is de zesde en laatste fase in het stappenplan. Dit aangepaste plan vormt vervolgens weer de basis voor een nieuwe uitvoeringsfase. Op deze manier is er sprake van een constante, systematische verbeteraanpak van de arbeidsomstandigheden.
Frequentie
Overigens hoeft de inventarisatie van de risico’s (stap 1) niet altijd elk jaar opnieuw te worden uitgevoerd. Pas als de omstandigheden in het bedrijf – bijvoorbeeld de manier van produceren – ingrijpend veranderen, moet een nieuwe RI&E worden uitgevoerd. Een zekere regelmaat is wel vereist. Te denken valt aan tussenpozen van minimaal drie jaar. Zoals gezegd moet ieder jaar bij de bespreking van de vorderingen van het plan van aanpak met het medezeggenschapsorgaan de actualiteit van de risico-inventarisatie en -evaluatie aan de orde worden gesteld. De wet schrijft voor dat de RI&E zo vaak wordt gewijzigd ‘als de daarmee opgedane ervaring, gewijzigde werkmethoden of werkomstandigheden of de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening daartoe
Aspecten van de RI&E
Er zijn verschillende aspecten van de arbeidsomstandigheden die opgenomen moeten worden in de RI&E. De risico-inventarisatie moet aandacht besteden aan alle risico’s op het terrein van veiligheid, gezondheid en welzijn.
Harde en zachte risico’s
Niet alleen zogenaamde harde risico’s zoals het werken met giftige stoffen, zwaar tillen en geluidsoverlast moeten aan bod komen in de RI&E. Ook de ‘zachte’ kant van de arbeidsomstandigheden moet belicht worden, zoals:
– voelt de werknemer zich prettig?
– hoe liggen de verhoudingen op de werkvloer?
– is er wel eens sprake van seksuele agressie of fysiek geweld?
– kan de werknemer ergens met klachten terecht?
Risicobeperking
De risico-inventarisatie en -evaluatie moet ook een beschrijving bevatten van de risicobeperkende maatregelen die de werkgever heeft genomen.
De risico-inventarisatie en -evaluatie moet ook een beschrijving bevatten van de risicobeperkende maatregelen die de werkgever heeft genomen.
Verzuimregistratie
Uit een goede verzuimregistratie kan bijvoorbeeld blijken dat er in het bedrijf bepaalde ziekteveroorzakers zijn. Via de risico-inventarisatie, waarin arbeidsrisico’s en ziekteverzuim met elkaar in verband worden gebracht, kan dat aan het licht komen en kunnen structurele verbeteringen worden doorgevoerd. De or kan toezien op een consistente controle van mogelijke risico’s.
Bijzondere groepen
De risico-inventarisatie bekijkt ook nadrukkelijk de eventuele problemen van bijzondere groepen werknemers zoals:
– jeugdigen;
– vakantiewerkers;
– zwangere vrouwen;
– minderheden;
– freelancers.
– vakantiewerkers;
– zwangere vrouwen;
– minderheden;
– freelancers.
| Meer checklisten en stappenplannen voor de ondernemingsraad> |
