De eigen regeling van dit bedrijf pakte voor de ene werknemer gunstig uit, voor de ander juist ongunstig. Het zal niet verbazen dat werknemers die erop achteruit gaan, dat vervelend vinden, maar moeten ze het accepteren? De or heeft immers zijn instemming gegeven.
Er is er één die bezwaar maakt, een halftimer die in 2003 een contract kreeg voor onbepaalde tijd. Dat was voordat de werkgever de reiskostenregeling veranderde. De werknemer valt onder de cao Pluimvee, en daar staat iets anders in dan wat de werkgever heeft ingevoerd, met instemming van de or. In dit geval is het verschil best groot, heeft de werknemer berekend. Hij neemt er geen genoegen mee en vordert bij de rechter naleving van de cao.
Vast staat dat de cao algemeen verbindend is verklaard en dat ook de arbeidsovereenkomst van deze werknemer ernaar verwijst. De werkgever is er dus aan gebonden. Nu voert de werkgever meerdere redenen aan om daarvan af te wijken. De eigen regeling voor tegemoetkoming in reiskosten vindt hij in zijn totaliteit beter. De regeling is keurig neergelegd in het eigen Regelingenhandboek, en de or heeft ermee ingestemd.
De kantonrechter is het niet met hem eens. Het gaat hier om een standaard-cao waarvan de werkgever niet mag afwijken in voor individuele werknemers ongunstige zin. Elk beding dat tot dit resultaat leidt, is nietig. Ook het feit dat de ondernemingsraad ermee heeft ingestemd maakt dat niet anders. Het gaat om een arbeidsvoorwaarde die inhoudelijk is geregeld in de cao. Het instemmingsrecht van de ondernemingsraad doet dan niet ter zake.
De werkgever had nog een ander argument, en dat is dat de cao spreekt van een ‘vergoeding bestaande uit een tegemoetkoming van de kosten op basis van het fiscale reiskostenforfait’. Dat is een omschrijving die naar zijn mening ruimte biedt voor een eigen invulling, mits men zich aan de omschreven systematiek houdt, en dat was volgens hem het geval. De rechter is het daarmee niet eens. Hij vindt dat het woord ’tegemoetkoming’ geen vrijbrief geeft voor variaties die voor een werknemer betekenen dat hij minder krijgt dan waar de cao hem recht op geeft. Het woord ’tegemoetkoming’ heeft, als het om reiskosten gaat, fiscaal een duidelijk omschreven betekenis en je mag aannemen dat de cao-partijen die betekenis ook in het hoofd hadden toen ze hun tekst opstelden.
Rechtbank Groningen (kantonrechter), 6 juni 2007
Auteur: Bernard van Lammeren
