<P>Met een duur woord noemen we dat een verandering van paradigma. Zo’n wijziging roept zijn eigen problemen op voor een bedrijf. Hoe ga je om met een teruggang in je oude business, zoals bij TNT? Hoe zorg je voor een gracieuze terugtocht? En een nieuwe richting. En wanneer? Aandeelhouders die op het moment van omschakelen splitsing eisen, helpen niet per se dan. Of hoe pas je je aan, aan nieuwe omstandigheden, zoals in de financiële sector? Bonussen afschaffen of anders richten wil niet zeggen dat je de mensen verandert. Als je jaren lang gestuurd bent op omzet en winst genereren, ga je niet ineens klantvriendelijk en klantbewust adviseren. Ander verhaal.</P> <P>Vaak zien we dit soort ingrijpende paradigmaveranderingen van mijlen ver aankomen, maar reageren we toch te laat, proberen we toch te lang vast te houden aan het verleden dat we kennen in plaats van dat we de toekomst, waar we het van moeten hebben, omarmen. Menselijk, maar wel fataal. Milieu is een voorbeeld. Maar ook de shift naar het oosten. Nieuwe Chinese internetbedrijven troeven de Google’s en Facebooks van deze wereld af omdat die de Chinese manier van in wereld staan onvoldoende hebben opgepakt en dachten hun westerse manier van presenteren één op één over te kunnen brengen. Maar China is anders. Een nieuw paradigma.</P> <P> Voor een ondernemingsraad zijn dergelijke omstandigheden minstens zo lastig. Want wat doe je? Bij TNT erkennen de bonden dat de wijzigingen daar zijn en dat de slag verloren is. Het is tijd voor een nieuw TNT dat zijn geld op andere manieren dan met traditionele brievenpost verdient. Dat neemt natuurlijk niet weg dat de wereld voor heel veel mensen daar ingrijpend zal veranderen. En dat is wel je achterban.</P> <P>In deze tijden van hele grote veranderingen is anticiperen meer nog dan anders van het allergrootste belang. Ook als ondernemingsraad. Juist als ondernemingsraad. Als or dien je immers als een van de eersten de nieuwe realiteit onder ogen te zien en om te buigen in invloed. Om voor je achterban het verleden goed af te kunnen sluiten en de toekomst goed in te kunnen gaan.</P> <P>Eerst maar eens vakantie. Zelf ga ik naar Griekenland. Over veranderingen gesproken! De Grieken hebben hun eigen gevecht met een nieuw paradigma.</P>