Daarvoor moeten we een flink aantal jaren terug in de tijd, naar de jaren waarin ik fiscaal recht studeerde in Tilburg. We hebben het over de jaren tachtig van de vorige eeuw. Ook toen al werd tijdens de fiscale colleges gesproken over de aparte figuur van de hypotheekaftrek in het Nederlandse belastingstelsel. Ook toen al werd voorspeld dat die ooit wel eens zou kunnen sneuvelen. Maar, let op, dat zou volgens de ijzeren wetten van de logica, de redelijkheid en de billijkheid alleen maar kunnen als in ruil daarvoor de belastingtarieven omlaag zouden gaan, zo betoogde mijn wijze professor. Jawel, omlaag! Want het moest wel eerlijk zijn. Het nadeel van het schrappen van de aftrek zou moeten worden uitgeruild tegen het voordeel van een verlaging van de belastingtarieven. Zomaar schrappen zou worden ervaren als diefstal door een onbetrouwbare overheid.

De PvdA wil nu de aftrek op termijn beperken tot de waarde van de gemiddelde woning (pakweg € 230.000) tegen het lage tarief van 30%. Dat is zelfs nog minder dan de SP wil. En gaan de belastingtarieven omlaag? Nee. Feitelijk komt de beoogde operatie neer op een stevige belastingverhoging, in combinatie met een enorme kapitaalvernietiging, want alle huizen in Nederland zullen als gevolg van een dergelijke politiek stevig dalen in waarde. Dat gaat bij Jan en alleman enorm veel financiële pijn veroorzaken. Nu is de kiezer wel goed, maar hij/zij is niet gek: dat gaat niet gepikt worden.

Eerlijk ruilen
Wat gaat er dus gebeuren nu de euforie rond de wissel Bos – Cohen alweer voorbij is en de gevolgen van de inhoud van de partijprogramma’s langzaam begint door te dringen? De slag om de macht zal op het middenveld worden gewonnen of verloren, niet op de flanken. De kleintjes en de exoten ter linker- en rechterzijde doen niet serieus mee, kansloos als ze zijn voor regeringsdeelname. PVV en SP zullen verder zakken in de peilingen. Het gaat qua echte macht straks om de verhoudingen tussen PvdA, CDA, VVD, D’66, Groen Links. De kiezer heeft dat haarfijn door.
Doorredenerend: een partij die HET GROTE THEMA van de hypotheekrenteaftrek aanpakt en niet tegelijkertijd de belastingtarieven stevig verlaagt verliest het vertrouwen van de kiezer. Onvermijdelijk en terecht. Alleen wie op dit punt eerlijk ruilt, is betrouwbaar.

Balkenende of Rutte
De conclusie? De PvdA loopt in het eigen hypotheekmes en zal wegzakken in de peilingen, Groen Links blijft redelijk stabiel dankzij Femke’s charisma, D’66 zal last hebben van de titanenstrijd, CDA en VVD zullen stijgen door niet met de hypotheekrenteaftrek te rommelen. Balkenende of Rutte wordt premier.
Wedden?