Zo verbaas ik me wel meer over het geroep van veel medezeggenschapstrainers, -adviseurs en -deskundigen over zaken die anders moeten in de medezeggenschap. Het huidige model zou verouderd zijn, niet meer passen in deze tijd. Volop wordt er geëxperimenteerd met “sexy” en “hippe” modellen. GGZ Noord-en Midden Limburg heeft zelfs gekozen voor een model waar de ondernemingsraad helemaal is afgeschaft en heeft daar inmiddels dispensatie voor aangevraagd bij de SER.
Kernvraag in dit alles is hoe zie je medezeggenschap? Bij de vele experimenten voeren de begrippen participatie en professionalisering de boventoon. Het “oude” model, daar wordt dan mee bedoeld de wet op de ondernemingsraden. Is gebaseerd op zegt men dan: “verouderde arbeidsverhoudingen” en komt voort uit het “jaren ’70 conflict model” Klinkt logisch als het waar zou zijn.
Er is inderdaad veel veranderd sinds de jaren ’70 bedrijven en organisaties, zowel profit als non-profit hebben een flinke rationalisering slag gemaakt. Medewerkers, mensen, zijn verworden tot getallen in spreadsheets geplaatst onder de categorie kosten. Ook is de economie veranderd veel Nederlandse bedrijven zijn overgenomen door buitenlandse concerns of beleggers. Daarmee heeft het Angelsaksische denken voet aan land gekregen en heeft in veel bedrijven de cultuur veranderd. In huidige economische crisis zie je dan ook duidelijke verharding in de arbeidsverhoudingen. De acties in de schoonmaakbranche zijn een goed voorbeeld als het gevolg van al deze verandering sinds de jaren ’70.
Hoe zo, is het conflictmodel iets van de jaren ’70. Ik twijfel er ook nog eens sterk aan of de wetgever zich destijds bewust was van het feit dat men een conflictmodel neerzette met de WOR. Daar geloof ik eerlijk gezegd niks van. Mijn conclusie is dan ook: Alle goede bedoelingen van participatiemodellen ten spijt. Hoe sexy ook, het konden wel eens de nieuwe kleren van de keizer zijn.
